De traditie van sociale woningbouw was en wordt nog steeds gedomineerd door functionalisme en economische efficiëntie van het productie proces. Als gevolg zijn de structurele kenmerken en de uiterlijke schil zeer uniform in de naoorlogse stedelijke woongebieden. Door een toename van de invloed en betrokkenheid van woningeigenaren in het ontwerpproces ontstonden verschillende projecten met meer individueel unieke woningen. Diversiteit en identificatie bestaat hier in de regel uit beïnvloeding van de visuele uiterlijke schil door de eindgebruiker waarbij de geometrische compositie traditioneel en onveranderbaar blijft. Er bestaan echter ook stedelijke gebieden waarin het geometrische deel van het bouwblok vrij gelaten wordt. De ontwikkeling en groei van deze gebieden is ongecontroleerd en ongepland. Een voorbeeld hiervan is te vinden in de favelas in Brazilië.

De term favela wordt in Brazilië als aanduiding gebruikt voor grote gebieden van ongeplande bebouwing en is afkomstig van een plantensoort die op de heuvels van Rio de Janeiro groeit. Alle bebouwing en ontwikkeling in deze gebieden wordt niet door de staat gefundeerd en wordt gekenmerkt door een totale afwezigheid van genummerde straten, sanitaire voorzieningen, riolering, elektriciteit en telefoon. Inwoners van deze gebieden bouwen nieuwe ruimte naar behoefte, zonder vergunning of toestemming van de staat en met elk materiaal dat voor handen is. Het gevolg is een patroon van ongecontroleerde groei die leid tot een uitgestrekt en schijnbaar chaotisch, maar in werkelijkheid zeer gestructureerde manier van wonen. De identificatie is hierbij niet alleen aanwezig in uiterlijke kenmerken maar met name ook in de geometrische configuratie van de bouwblokken. Hoewel de favela niet inspirerend is voor een westerse leefomgeving wat betreft kwaliteit, zijn het patroon en de structuur zeer intrigerend. Het concept van deze ongecontroleerde groeiende leefomgeving in nieuwe stedelijke gebieden vormt de basis voor de ontwikkeling van dit modulaire sociale woningbouw project.

De toegepaste methode voor de ontwikkeling van deze woonomgeving is gebaseerd op het zogenaamde parametrisch ontwerpen. Binnen het parametrisch ontwerpen worden bepaalde kenmerken, de parameters, gedefinieerd voordat een computerscript wordt uitgevoerd. Essentiële elementen van de opgave, opgesteld aan de hand van omgevingsfactoren en kenmerken van het bouwblok, worden herleid tot een afgebakend aantal zelfstandige vergelijkbare eenheden. Samen met niet herleidbare parameters vormen zij de basis van de parametrische opgave. Met deze definieerbare parameters is het script in staat calculaties uit te voeren. Het script interpreteert en genereert een model dat voldoet aan de ingevoerde parameters. De resultaten van het script kunnen en mogen niet als architectuur bestempeld worden; zij vormen het uitgangspunt in het architectonische ontwerpproces.

Het originele idee van het script was het creëren van een stedelijke woonomgeving naar het concept van een favela patroon bestaande uit modulaire woonblokken. Diverse computerscripts zijn geschreven om met de verschillende aspecten van een stedelijke woonomgeving om te gaan. Elk script behandeld een specifiek gedeelte van de noodzakelijke structuren waarbij alle elementen aan de hand van dezelfde algoritmen met verschillende invoerparameters tot stand komen. Binnen de omgevingsgrenzen zijn stedelijke structuren ontwikkeld voor infrastructuur, groenvoorzieningen en ontspanningsruimte, toekomstige bebouwing, grotere winkelgebieden, kantoorruimte en modulaire eenheden voor wonen.

Het resultaat van de ontwerpstrategie is een sponsachtige configuratie van modulen. De diversiteit van de geometrisch identieke modulen resulteert in open doorgangen, smalle straten, grotere open gebieden en een uitgebreide verzameling balkons en dakterrassen. Verschillende woningen maken gebruik van dezelfde ontsluiting in de vorm van opengewerkte trappenstelsels, waardoor nieuwe sociale 'pauzeerplaatsen' ontstaan. Het concept voor een woonomgeving waarin elke woning uniek is door een radicale diversiteit van geometrische composities, levert een manier van wonen op waarin sociale interactie bevorderd wordt en waarbij de individuele herkenbaarheid en identiteit aanwezig blijft.

Binnen het onderzoeksgebied van computer berekende architectuur door generatieve of andere op code gebaseerde methoden zal altijd een gevoelige relatie bestaan tussen mens en machine. Een machine, een computer of script kan uit zichzelf niets doen. Het dient opdrachten gegeven te worden die worden geïnterpreteerd door een script dat de mens heeft geschreven. Er is geen sprake van overname van het architectonische werkveld door computers, resulterend in de afschaffing van de architect. De resultaten van computer gegenereerde architectuur, hoe gedetailleerd ook, zijn en blijven modellen waarover de architect gezag en controle heeft. Het script dient zodanig geschreven te worden dat het de opdracht die het dient te bereiken zo goed mogelijk nastreeft. Het script produceert op zichzelf geen architectuur. Het produceert mogelijkheden en generieke geometrische objecten. De menselijke interactie speelt een voorname rol in de resultaten van deze gegenereerde modellen. Ingrepen, uitsluitingen en aanpassingen maken het eindontwerp aan de hand van de modellen beter vanuit een architectonisch standpunt.

Het gebruik van genetische algoritmen, cellulaire automata, parametrische procedures en andere op computercode gebaseerde systemen in het architectonisch ontwerpproces roept de vraag op of dergelijke resultaten op een traditionele manier ook tot stand zouden kunnen komen. De enorme rekenkracht en niet emotionele benadering van een computer levert een andere manier om problemen te benaderen en op te lossen in vergelijk met menselijke methoden. Dergelijke systemen leveren een mogelijke conceptoplossing voor een gesteld probleem, waarbij het doel niet vanzelfsprekend het bereiken van zeer complexe geometrische vormen is. Hoewel resultaten van deze systemen in enkele gevallen wel degelijk handmatig zou kunnen worden berekend, maakt de snelheid en grote hoeveelheid data het vaak praktisch niet haalbaar binnen een gesteld tijdbestek. Deze nieuwe ontwerpstrategieën en ontwerpmethoden kunnen het ontwerpproces en de rol van de architect veranderen. De uitdaging is deze systemen in te zetten en te gebruiken in de praktische realiteit van de ontwerpfilosofie.

ontwerp datum	12 feb 2007
diploma sinds	12 feb 2007
categorie	architectuur (graduation)
opleiding	Technische Universiteit Eindhoven
commissie	Prof. Dr. Ir. B. De Vries Prof. Ir. E.A.J. Venhoeven Ir. M.H.P.M. Willems
8.3 - 3 stemmen -